Hollanda, Nexperia’nın Kontrolünü Yeniden Çin’e Bırakabilir

Hollanda, Çip Üreticisi Nexperia’nın Kontrolünü Yeniden Çin’e Devredebilir

Avrupa’nın önemli yarı iletken üreticilerinden biri olan Nexperia, Hollanda hükümetinin yeni kararıyla yeniden Çinli sahiplerine devredilme ihtimaliyle gündemde.
Daha önce ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle denetim altına alınan şirketin, Çinli Wingtech Technology’ye ait yönetim haklarının yeniden iade edilmesi tartışılıyor.
Bu durum, hem Avrupa’nın çip bağımsızlığı hedeflerini hem de Çin ile AB arasındaki teknoloji dengelerini yeniden gündeme taşıdı.
Süreç, 2022 yılında Nexperia’nın İngiltere’deki Newport Wafer Fab fabrikasının Çinli Wingtech tarafından satın alınmasıyla başladı.
İngiltere hükümeti bu satın almayı ulusal güvenlik riski olarak değerlendirip kısıtlamalar getirmişti.
Ardından Hollanda hükümeti de 2023’te Nexperia’nın bazı yönetim yetkilerini geçici olarak askıya almıştı.
2025 yılı itibarıyla, Hollanda Ekonomi Bakanlığı bu kararın tekrar gözden geçirileceğini açıkladı.
Tartışmaların merkezinde, Nexperia’nın Nijmegen ve Hamburg’daki üretim tesisleri bulunuyor.
Bu tesisler, Avrupa otomotiv ve telekomünikasyon sektörleri için kritik çip bileşenleri üretiyor.
Eğer yönetim yeniden Çinli Wingtech’e devredilirse, bu tesisler tamamen Çin merkezli operasyon kontrolü altında çalışacak.
Hollanda Ekonomi Bakanı Micky Adriaansens, mecliste yaptığı konuşmada şunları söyledi:

Bakan, AB ve NATO müttefikleriyle teknoloji güvenliği koordinasyonu içinde hareket ettiklerini de belirtti.

experia, Huawei’ye ve Çinli savunma sanayisine dolaylı tedarik sağladığı iddialarıyla uzun süredir Avrupa kamuoyunun radarında.
AB, bu tür stratejik şirketlerin Çin kontrolüne geçmesinin:

Tedarik zinciri güvenliğini zayıflatabileceğini,

Teknoloji transferi risklerini artırabileceğini,

Ve Avrupa’nın yarı iletken bağımsızlık hedeflerini tehlikeye sokabileceğini savunuyor.

Buna karşın Hollanda’daki bazı ekonomi çevreleri, yatırımcı güveni ve ihracat gelirleri açısından devrin onaylanmasının daha mantıklı olduğunu belirtiyor.
Nexperia, 2017 yılında NXP Semiconductors’tan ayrılarak bağımsız bir marka haline geldi.
2019’da ise Çinli Wingtech Technology tarafından satın alındı.
Bugün şirket:

Dünyanın en büyük güç yarı iletken üreticilerinden biri,

70 ülkede 14.000 çalışanı,

Yıllık 2,5 milyar dolarlık gelir kapasitesiyle Avrupa çip üretiminde önemli bir yere sahip.

Şirketin ürünleri otomotiv, enerji, mobil cihazlar ve 5G altyapılarında kritik rol oynuyor.
Eğer Hollanda hükümeti onayı verirse:

Çin, Avrupa çip üretiminde yeniden stratejik bir konuma ulaşacak,

AB’nin çip bağımsızlığı politikası (EU Chips Act) zayıflayabilir,

Ve ABD ile AB arasında teknoloji güvenliği konusunda görüş ayrılıkları oluşabilir.

Uzmanlara göre bu adım, Çin’in Avrupa üzerindeki teknolojik etkisini yeniden güçlendirebilir.

Brüksel’deki yetkililer, kararın “stratejik hata” olabileceğini dile getiriyor.
Avrupa Parlamentosu Sanayi Komitesi Üyesi Eva Maydell, şu açıklamayı yaptı:

ABD ise Hollanda’ya ASML ihracat kısıtlamalarında olduğu gibi, bu konuda da “temkinli davranması” çağrısında bulundu.

Hollanda’nın, Nexperia’nın kontrolünü yeniden Çinli Wingtech’e devretme kararı, sadece ekonomik değil jeopolitik bir mesele haline geldi.
Bu gelişme, Batı ile Çin arasında süregelen teknoloji rekabetinin Avrupa’daki yeni cephesi olarak değerlendiriliyor.

Eğer karar onaylanırsa, Çin Avrupa yarı iletken üretiminde yeniden stratejik güç konumuna gelebilir.
Aksi halde, Avrupa Birliği’nin teknolojik bağımsızlık hedefi bir kez daha öncelikli gündem haline gelecek.

Zanayi Haber olarak, Nexperia krizinin AB–Çin teknoloji ilişkilerine etkilerini ve Hollanda’nın nihai kararını yakından takip etmeye devam edeceğiz.